Ο κήπος του γιατρού Προμπονά

Ο Ναξιώτης Δημήτρης Προμπονάς έρχεται στην Αθήνα για σπουδεές σε ηλικία μόλις 16 ετών. Με γνώσεις δημοτικού καταφέρνει να γίνει βοηθός φαρμακοποιού. Στα είκοσι πέντε του χρόνια γράφεται στο Γυμνάσιο. Τελικά μετά από πολλές στερήσεις καταφέρνει να εγγραφεί στο Πανεπιστήμιο. Το 1909 πήρε το πτυχίο της φαρμακευτικής και ανοίγει δικό του φαρμακείο στην οδό Πειραιώς όπου ειδικεύονταν στα ορθοπεδικά είδη. Παράλληλα με την εργασία του ολοκληρώνει τις σπουδές του στην ιατρική σχολή. Στη συνέχεια θα πολιτευτεί αρκετές φορές στην Νάξο όπου θα εκλεγεί και βουλευτής.  Μαζί με την καλή του φήμη δημιουργεί και μεγάλη περιουσία στην Αθήνα. Μετά τον θάνατό του το 1949 το μεγαλύτερο μέρος της περιουσίας τού το δωρίζει στην Πολεμική Αεροπορία. Μια μεγάλη έκταση που είχε μετατρέψει σε κήπο στη περιοχή της Ριζούπολης κληροδοτείται στον Δήμο Αθηναίων. 
Ο μοναδικός όρος της διαθήκης του Δ. Προμπονά ήταν το κτήμα να μεταβληθεί από τον Δήμο Αθηναίων σε κήπο αναψυχής των κατοίκων της πρωτεύουσας. Οι διαδικασίες μεταβίβασης ολοκληρώνονται το 1950.  Τα έργα σε αυτό ολοκληρώθηκαν το 1954 και έδωσαν στους κατοίκους ένα πάρκο στο οποίο βρίσκονταν μία από τις πρώτες Παιδικές Χαρές της Αθήνας.  Με το μεγαλύτερο μέρος του κήπου να αποτελεί ανοικτό φυτώριο για τις δημοτικές υπηρεσίες. Ψηλά δέντρα και φυτά που αντέχουν το αττικό κλήμα δημιουργούσαν ένα ιδιαίτερο ζεστό χώρο στα μακρινά ακόμα Άνω Πατήσια. Εξάλλου ακόμα και εκείνη την εποχή ο κήπος του Προμπονά αποτελούσε το μοναδικό μεγάλο χώρο πρασίνου για τη Ριζούπολη και τα Άνω Πατήσια.

 
sabbopoylos_prompona
Στην συνοικία της Ριζούπολης είχε αρχίσει τότε να δημιουργείται ένα ιδιαίτερο βιοτεχνικό προφίλ. Αφού προσπάθησε να καλύψει τις ανάγκες σε μικρό-βιοτεχνίες ενδυμάτων από τις οποίες είχε ήδη κορεστεί η γειτονική Νέα Ιωνία. Παρά τα μικρά και μεγάλα εριουργία που δημιουργήθηκαν ίσως η πιο φημισμένη, μη εργοστασιακή εγκατάσταση, ήταν αυτή της Columbia. Το εμβληματικό κτίριό της επί της Λεωφόρου Ιωνίας, έχει συνδεθεί με τις ηχογραφήσεις των μεγαλύτερων σε κυκλοφορία και πιο ιστορικών ελληνικών δίσκων. Ο Κήπος Προμπονά εκείνα τα χρόνια ήταν ίσως η φυσική απόληξη του οικοπέδου της Columbia. Είναι χαρακτηριστική εξάλλου η φωτογραφία του Διον. Σαββόπουλου το 1969 όπου λίγο μετά την ηχογράφηση του δίσκου «Στο περιβόλι του Τρελού» κάθεται με τον Γ. Κοντογεώργο στα παγκάκια του πάρκου Προμπονά.

Μαζί με τις διάφορές βιομηχανίες στην γύρω περιοχή ήρθε και η «αγορά των λουλουδιών». Δίπλα στο δημοτικό φυτώριο στο κήπο Προμπονά που είχε σκοπό να καλύψει τις ανάγκες της πόλης σε άνθη, φυτά και δέντρα ξεπετάχτηκαν σιγά – σιγά μικρά και μεγάλα καταστήματα που πουλούσαν σε χονδρική λουλούδια. Έμποροι έφερναν στην περιοχή τα λουλούδια αρχικά από την Ελλάδα και στη συνέχεια απ’ όλον τον κόσμο. Από τους εμπόρους στου Προμπονά τροφοδοτούνταν οι ανθοπώλες της πρωτεύουσας. Έτσι ο δρόμος της αγοράς των λουλουδιών ονομάστηκε και επίσημα «Οδός Ανθέων». Με το πέρασμα των χρόνων το εμπόριο οργανώθηκε καλύτερα. Σήμερα μια μεγάλη ανθαγορά που εμπορεύεται τα προϊόντα της σαν ένα «ανθισμένο» χρηματιστήριο!

Οι τελευταίες παρεμβάσεις στον Κήπο Προμπονά έγιναν το 1973 όταν αναμορφώθηκε η πλατεία και η παιδική χαρά. Στα μέσα του `80 δημιουργήθηκαν και οι χώροι άθλησης με τα δυο μικρά γήπεδα καλαθοσφαίρισης. Η μεταφορά του δημοτικού φυτώριου σε μεγαλύτερο χώρο στου Γουδή ήταν ίσως η αρχή της παρακμής για την έκταση στου Προμπονά. Η τροποποίηση ωστόσο του Γενικού Πολεοδομικού Σχεδίου στην ευρύτερη περιοχή με μετατροπή από «βιομηχανικό πάρκο» σε «βιομηχανικό πάρκο προς εξυγίανση» ήταν το έναυσμα για να ανοίξει ο δρόμος για αλλαγές. Αυτό σημαίνει ότι από το 2007 απαγορεύτηκαν στην συνοικία δίπλα στο Προμπονά οι εγκαταστάσεις όχλησης με αναγκαστική απομάκρυνση των ήδη υπαρχόντων.  Η απόφαση του πρώην ΥΠΕΧΩΔΕ έκανε σαφή μνεία στην ανάπτυξη και αξιοποίηση του πάρκου Πατήσια 044Προμπονά έτσι ώστε να δημιουργηθεί «λειτουργική συνάφεια με τις εγκαταστάσεις του γηπέδου του Απόλλωνα».  Με θεσπισμένη παράλληλη μείωση του συντελεστή δόμησης με δυνατότητα αύξησής του μόνο αν δοθεί ως αντάλλαγμα έκταση που θα μετατραπεί σε χώρο πρασίνου. Η πρόταση ήθελε τότε την ενοποίηση του πάρκου Προμπονά με το εργοστάσιο της Columbia και την μετατροπή του σε ιστορικό μουσείο.

Οι αναφορές στον Τύπο μετά τις πρώτες εξαγγελίες έκαναν λόγο για άνοιγμα της περιοχής σε επενδυτικά σχέδια. Εμφάνιζαν ακόμα και τον Ερυθρό Σταυρό να δρομολογεί μεγαλεπήβολα σχέδια ανάπτυξης σε εκτάσεις που κατείχε δίπλα στο Προμπονά. Αυτές οι απόψεις και τα γραφόμενα φαίνεται πως «ξύπνησαν» το ενδιαφέρον της δημοτικής αρχής. Με τάχιστες διαδικασίες πραγματοποιείται μελέτη για δημιουργία χώρου πρασίνου και αναψυχής στη περιοχή Προμπονά. Το έργο χρηματοδοτείται από κοινοτικούς πόρους και εντάσσεσαι στο ΠΕΠ Αττικής. Οι εργασίες ξεκίνησαν το καλοκαίρι του 2009 και ολοκληρώθηκαν σε κάτι λιγότερο από ένα χρόνο.  Τα 29 στρέμματα του άλσους Προμπονά μετατράπηκαν σε κοινόχρηστο χώρο πρασίνου που συνδυάζει αθλητικό, αισθητικό και εκπαιδευτικό χαρακτήρα. Προκειμένου να μπορέσει να λειτουργήσει ως οικολογικό πάρκο, για περίπατο, αθλοπαιδιές, και περιβαλλοντική εκπαίδευση. Στο ανακαινισμένο πάρκο Προμπονά φυτεύτηκαν 5.160 δέντρα με τα παλαιά παρτέρια του δημοτικού φυτωρίου να φιλοξενούν το καθένα ξεχωριστά φυτά και θάμνους. Διαχωρίστηκαν οι λειτουργικές εγκαταστάσεις, δημιουργήθηκαν βραχόκηποι και δυο σιντριβάνια. Εκσυγχρονίστηκε το κέντρο παιδική χαράς και δημιουργήθηκαν μικρά καθιστικά μέσα στους χώρους του πάρκου. Το οικολογικό πνεύμα συνδέθηκε με τα ειδικά φωτιστικά σώματα που προστέθηκαν και την αξιοποίηση παλαιάς γεώτρησης για πότισμα του κήπου.

Πατήσια 029Μαζί με την μεγάλη ανάπλαση του πάρκου ξεκίνησαν και οι εργασίες για την ανοικοδόμηση του Ιερού Ναού του Αγίου Γεωργίου Κήπου Προμπονά. Το μικρό εξωκλήσι που λειτουργεί ακόμα μέσα στο κήπο συνορεύει με έναν ολοκαίνουργιο ναό σε ρυθμό βασιλικής. Η δαπάνη για την δημιουργία του νέου ναού του Αγίου Γεωργίου θα καλυφτεί από το Κληροδότημα Δ. Προμπονά, και ανέρχεται στα 1,5εκ. ευρώ. Το ίδιο κληροδότημα αμέσως μετά την μεταβίβαση του χώρου στο Δήμο Αθηναίων είχε τοποθετήσει στο πάρκο και την μαρμάρινη προτομή του Δημητρίου Προμπονά.

Αξίζει να σημειώσουμε πως οι κάτοικοι είχαν αντιταχθεί στις προθέσεις του Δημάρχου Ν. Κακλαμάνη για ανάπλαση του Πάρκου. Διότι θεωρούσαν ότι είναι η αρχή για την «εμπορευματοποίηση της περιοχής». Με την δημιουργίας της νέας μεγάλης εκκλησίας να πραγματοποιείται για να αποτελέσει μελλοντικά το πάρκο έναν νέο τόπος για δεξιώσεις και τελετές μέσα στην Αθήνα. Αναμφίβολα όμως και παρά τις όποιες αντιδράσεις, το πάρκο Προσμπονά, είναι και σήμερα ένας από του πιο σημαντικούς χώρους πρασίνου για τα Πατήσια. Η κοντινή του απόσταση με τους σταθμούς του ηλεκτρικού σιδηροδρόμου, τον κάνει ιδανικό τόπο για ποδηλατάδα ή για παιχνίδι από τα παιδιά της περιοχής.

Advertisements

Σχόλια

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s