Η Αθήνα της Μελίνας Μερκούρη

Ίσως ήταν λογικό να αγαπήσει την Αθήνα. Ο παππούς της Σπύρος Μερκούρης, είχε αφήσει καλές περγαμηνές ως Δήμαρχος Αθηναίων. Αυτός ίσως να ήταν ο πρώτος που της μετέφερε την αγάπη για την πολιτική, αλλά και το μεράκι για την Αθήνα και τον πολιτισμό της.
Την μεταπολίτευση η Μελίνα Μερκούρη επιστρέφει στην Ελλάδα και ασχολείται ενεργά με την πολιτική. Ως Υπουργός Πολιτισμού το 1985 καθιερώνει τον θεσμό της Πολιτιστικής Πρωτεύουσας της Ευρώπης. Πρώτη ανοίγει το θεσμό η πόλη των Αθηνών. Εκδηλώσεις, εκθέσεις και συναυλίες ενισχύουν εκείνο τον καιρό την Αθήνα ως κέντρο του ευρωπαϊκού πολιτισμού. Τότε με μια φωτογραφία της μπροστά από το ναό του Παρθενώνα στέλνει παγκοσμίως το μήνυμα για την επιστροφή των Μαρμάρων που μέχρι τότε αποκαλούνταν Ελγίνεια. Οι περισσότερους ευρωπαϊκές εφημερίδες φιλοξενούν εκείνη την φωτογραφίς της Μελίνας. Μαζί με κείμενα που τόνιζαν την απαίτηση όλων των Ελλήνων για επιστροφή των Γλυπτών του Παρθενώνα.
 Πλάκα 040Η πορεία της στο Υπουργείο Πολιτισμού αφήνει εποχή. Ιδρύονται τα περιφερειακά θέατρα στην περιφέρεια, και θεσπίζεται το δωρεάν εισιτήριο στους αρχαιολογικούς χώρους για τους Έλληνες επισκέπτες. Μαζί με τις διεθνείς συζητήσεις που ανοίγει για την επιστροφή των Μαρμάρων του Παρθενώνα, σχεδιάζει την δημιουργία νέου Μουσείου της Ακρόπολης. Με την παράλληλη ιδέα για ενοποίηση των Αρχαιολογικών Χώρων του ιστορικού κέντρου προκειμένου να δημιουργηθεί ο αποκαλούμενος μεγάλος περίπατος της πρωτεύουσας.
Το σπίτι της μια ζεστή και λιτή αλλά εμβληματική μονοκατοικία κάτω από το Λυκαβηττό. Οι κάτοικοι αλλά και πολλοί Αθηναίοι το ήξερα ως το «σπίτι της Μελίνας». Εκεί είχε δώσει και την τελευταία της συνέντευξη στην γαλλική τηλεόραση.
Το 1990 θέτει υποψηφιότητα για τον Δήμο Αθηναίων, χωρίς ωστόσο να καταφέρει να εκλεγεί. Η επιβαρυμένη υγεία της  τελικά την νικά. Αφήνει την τελευταία της πνοή στη Νέα Υόρκη τον Μάρτιο του 1994.
Η Ελλάδα την υποδέχεται με ένα παλλαϊκό παραλήρημα. Χιλιάδες απλών ανθρώπων είχαν κατακλύσει τα πεζοδρόμια από το Αεροδρόμιο του Ελληνικού μέχρι την Μητρόπολη Αθηνών. Με μια πρωτόγνωρη «τελευταία υποδοχή» πολλοί Αθηναίοι με ένα λουλούδι στο χέρι θέλησαν να αποχαιρετίσουν την δικιά τους Μελίνα. Ενδεικτικό του κόσμου είναι οι συνεχής στάσεις που αναγκάζονταν να κάνει η πομπή, εξαιτίας του κόσμου που έριχνε βροχή τα τριαντάφυλλα στην πομπή μέχρι το 1ο Νεκροταφείο. Το τελευταίο αντίο της Αθήνας στην Μελίνα είχε και ένα άλλο ιστορικό στοιχείο για την πόλη. Ήταν η πρώτη μεταπολιτευτική κηδεία «με τιμές αρχηγού κράτους» που συνέβαινε στην Αθήνα. Αλλά και η πρώτη κηδεία πολιτικού με αθρόα συμμετοχή πολιτών.

DSCN7837

Μετά τον θάνατο της Μελίνας Μερκούρη το Δημοτικό Συμβούλιο Αθηναίων αποφασίζει να μετονομάσει προς τιμήν της το τμήμα του περιφερειακού Λυκαβηττού (μέχρι τότε οδός Αθηνών Εφήβων) που βρίσκονταν μπροστά από το σπίτι της.
Το «σπίτι της Μελίνας», που είχε την υπογραφή του αρχιτέκτονα Μάνου Περράκη, δεν κατάφερε να αναδειχθεί ως διατηρητέο. Παρότι είχαν φιλοξενηθεί σε αυτό προσωπικότητες της διεθνούς πολιτιστικής και πολιτικής ζωής. Μετά το θάνατο του Ζιλ Ντασέν, οι κληρονόμοι θέλησαν να πουλήσουν το σπίτι στην γωνία της οδού Δημοχάρους. Είναι ενδεικτικό πως την τελευταία στιγμή η Πολεοδομία Αθηνών κατάφερε να απορρίψει το 2009 φάκελο κατεδάφισης…
Στα τέλη του `90 ο Δήμος Αθηναίων διεξάγει πανελλήνιο καλλιτεχνικό διαγωνισμό για την φιλοτέχνηση προτομής της Μελίνας Μερκούρη. Εκεί ξεχωρίζει το πρόπλασμα του Αναστασίου Κρατίδη. Σε αυτό εικονίζεται η μορφή της Μελίνας, σε μέγεθος μεγαλύτερο του κανονικού, να ξεπροβάλλει μέσα από ένα λαξευμένο όγκο μαρμάρου. Στην μαρμάρινη βάση που εδράζεται έχει τοποθετηθεί η υπογραφή της. Η προτομή της τοποθετήθηκε στην αρχή της Διονυσίου Αρεοπαγίτου, για να θυμίζει την ιδέα της για τον μεγάλο «πεζόδρομο της Αθήνας» που δεν κατάφερε να τον δει ολοκληρωμένο. Τα αποκαλυπτήρια έγιναν τον Ιούλιο του 1999 με την παρουσία όλων των παρατάξεων του Δημοτικού Συμβουλίου Αθηναίων, του Ζύλ Ντασέν και της επιστήθιας φίλης Δέσπως Διαμαντίδου.
Το 1999 είχε ολοκληρωθεί και μέρος του δικτύου του Αττικό Μετρό. Όλοι οι σταθμοί φιλοξενούν έργα σύγχρονης τέχνης και διαφημιστικά πλαίσια. Όμως ο σταθμός της Ακρόπολης αποφασίστηκε να κάνει τη διαφορά. Με τον χώρο αναμονής στις  αποβάθρες να φιλοξενεί πρόπλασμα του αετώματος του Παρθενώνας που το μεγαλύτερο μέρος βρίσκεται ακόμα στο Βρετανικό Μουσείο. Δίπλα του έχει τοποθετηθεί μια τεράστια φωτογραφία της Μελίνας Μερκούρη να χαιρετάει μπροστά από τον Παρθενώνα. Το ζεστό χαμόγελο της Μελίνας υποδέχεται τους κατοίκους και επισκέπτες στην πόλη, για να θυμίζει ίσως πως η επιστροφή των Μαρμάρων του Παρθενώνα δεν έχει ακόμα πραγματοποιηθεί…
Advertisements

Σχόλια

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s