Ευγενίδειο Πλανητάριο

Ο Ευγένιος Ευγενίδης υπήρξε αρχικά έμπορος. Από επιτυχημένος επιχειρηματίας εξελίχθηκε γρήγορα σε έναν πολυμήχανο εφοπλιστή με αντιπροσώπευση πολλών ναυτικών γραμμών. Στα μέσα του `50, και έχοντας ήδη οικονομική ευχέρεια, εξέφραζε συνεχώς ένα όραμα: να δει την Ελλάδα ώριμη και ικανή να συναγωνίζεται τις προηγμένες χώρες του κόσμου. Η θέλησή του ήταν να βοηθήσει την ανάπτυξη της χώρας. Όμως θεωρούσε κάτι τέτοιο αδύνατο εάν δεν καταρτίζονταν ικανά στελέχη. Το όνειρο του Ευγενίδη έγινε γνωστό το 1954 μετά το άνοιγμα της διαθήκης του. Με μια λιτή διατύπωση ανέφερε: 
«Συνιστώ εν Αθήναις, κατά τους ορισμούς του Ελληνικού Δικαίου, Ίδρυμα υπό το όνομα Ίδρυμα Ευγενίδου, του οποίου σκοπός είναι να συμβάλη εις την εκπαίδεισιν νέων Ελληνικής ιθαγενείας εν των επιστημονικώ και τεχνικώ πεδίω»
Διαχειριστής της περιουσίας και εκτελεστής της Διαθήκης ορίζεται η αδελφή του Ευγενίδη, Μαριάνθη Σίμου. Η επίσημη σύσταση του ιδρύματος έγινε το 1956. Με πρώτο μέλημά του την χορήγηση υποτροφιών για εκπαίδευση στο εξωτερικό σε νέους απόφοιτους τεχνικών σχολών. Χάρις στην διάθεση ολόκληρης της περιουσίας του Ευγενίδη, το ίδρυμα έγινε εξ αρχής ανεξάρτητο. Αυτό το βοήθησε σημαντικά για να έχει την δυνατότητα διαρκούς επέκτασης και εκσυγχρονισμού.
Ευγενίδειο 087Η θεμελίωση του κτιρίου του Ιδρύματος έγινε στις 15 Ιουνίου 1961 στο τέλος της Λεωφόρου Συγγρού. Ο Ευγενίδης δεν όριζε επακριβώς από τι επιθυμεί να απαρτίζεται το Ίδρυμα που δημιούργησε. Η αδελφή του Μαριάνθη Σίμου αποφάσισε τότε ότι η προσθήκη ενός Πλανηταρίου στα σχέδια του κτιρίου, θα αποτελούσε όχι απλά στολίδι του Ιδρύματος αλλά και πόλο έλξης για μαθητές και κοινό στις εγκαταστάσεις. Τα επίσημα εγκαίνια με παρόντες πλήθος Ελλήνων και ξένων ακαδημαϊκών αλλά και όλη την ηγεσία της χώρας έγιναν τον Ιούνιο του 1966.
Η διαπίστωση εκείνη την περίοδο ότι η τεχνική παιδεία υστερούσε εξαιτίας της απουσίας κατάλληλων συγγραμμάτων έδωσε στο Ίδρυμα την δυνατότητα να ξεκινήσει την συγγραφή πολλών τεχνικών βιβλίων. Ακόμα και σήμερα οι εκδόσεις του Ιδρύματος Ευγενίδου (με το μπλε εξώφυλλο) έχουν χαρακτηριστεί ως τα πιο προσιτά για το μαθητή, με επιστημονική ωστόσο πληρότητα, βιβλία. Ταυτόχρονα εκείνη την περίοδο ξεκινάει μια ευρεία προσπάθεια δημιουργίας σχολικών εργαστηρίων, χορήγησης εποπτικών μέσων διδασκαλίας και δημιουργίας βιβλιοθηκών.
Παρόλα αυτά όμως την προσοχή όλων, ως καινοτομία της εποχής, τράβηξε το πλανητάριο. Με ένα υπέρογκο ποσό για την κατασκευή του το Ίδρυμα Ευγενίδη είχε καταφέρει να έχει τότε το καλύτερο κεντρικό πλανηταριακό προβολέα στο κόσμο. Ο προβολέας ύψους 6 μέτρων και βάρους 2,5 τόνων αποτελούνταν από 29.000 εξαρτήματα. Τα δύο σφαιρικά του άκρα, καθώς και ο ενδιάμεσος κορμός ήταν κατάσπαρτα με 150 προβολικά συστήματα, που του επέτρεπαν να προβάλλει στον ημισφαιρικό θόλο, εκτός των άλλων, 8.900 άστρα μεγέθους μέχρι 6,5, την κίνηση του Ηλίου, της Σελήνης και των πέντε λαμπρών πλανητών, την εικόνα του ορατού ουράνιου θόλου, όπως αυτή φαίνεται από κάθε σημείο της Γης, και τις εποχικές αλλαγές.
Με τις καινοτομίες αυτές και ένα συνεχή εκπαιδευτικό έργο η Ακαδημία Αθηνών δεν άργησε να απονείμει στο Ίδρυμα «Χρυσούν Μετάλλιον» που αποτελεί την ανώτατη τιμητική διάκριση.
Το Ευγενίδειο καταφέρνει για πολλά χρόνια να είναι ο μοναδικός ελληνικός επιστημονικός φορέας που ασχολείται με την επιστήμη της αστρονομίας προς το ευρύ κοινό. Οι προβολές του κεντρίζουν το ενδιαφέρον με τους μαθητές να καθηλώνονται στην μεγάλη αίθουσα. Το Ευγενίδειο Πλανητάριο αναπτύχθηκε σε μια πορεία ακμής και ενδιαφέροντος και της ίδια της αστρονομίας.  Κάτι που του έδωσε τη μοναδικότητα να κερδίσει την αγάπη κυρίως της νεολαίας. Άλλωστε ήταν από αδύνατο έως πολυτέλεια μέχρι και πριν λίγα χρόνια κάποιος να έχει την δυνατότητα να δει «ζωντανές» εικόνες από το σύμπαν και τους πλανήτες πέραν από φωτογραφίες περιοδικών.
Ευγενίδειο 083Αξίζει να προσθέσουμε, ότι με τα προηγμένα συστήματα προβολής λέιζερ που διέθετε, το Πλανητάριο δημιούργησε μια σειρά από σήματα τηλεοπτικών εκπομπών για την ελληνική τηλεόραση. Και αυτό διότι η μετάβαση στις αρχές του `80 στην έγχρωμη τηλεόραση ήταν κάτι πρωτόγνωρο για τα ελληνικά τεχνολογικά δεδομένα.
Το Πλανητάριο γνώριζε διαρκώς καινούργιους φίλους. Με τους επισκέπτες του να έχουν υπερδιπλασιαστεί μέσα σε μια δεκαετία. Τότε άρχισαν οι εκλαϊκευμένες διαλέξεις και οι εκδηλώσεις που σκοπό είχαν την διάχυση της γνώσης προ το ευρύ κοινό. Η νέα τεχνολογία προβολών έδινε την αίσθηση σε όσους βρίσκονταν στην αίθουσα προβολής ότι αιωρούνται. Δεν έβλεπαν έτσι απλά την κίνηση των πλανητών και της σελήνης, αλλά βίωναν ότι συμμετείχαν και οι ίδιοι.
Το 1996 το Ευγενίδειο αντιλαμβάνεται την ανάγκη αναβάθμισης των υπηρεσιών και των χώρων του. Ο τότε πρόεδρο Νικόλαος Βερνίκος – Ευγενίδης διαθέτει ένα σημαντικό ποσό για επέκταση εγκαταστάσεων και δημιουργία ψηφιακού προβολέα. Η ριζική ανακαίνιση του κτιρίου του Ιδρύματος Ευγενίδη, δημιουργεί για πρώτη φορά και προσβάσεις για άτομα με αναπηρία ακόμα και στις αίθουσες. Μαζί με την μεγάλη βιβλιοθήκη που διέθετε το Ίδρυμα ψηφιοποιήθηκε ένα μεγάλο μέρος της συλλογής. Δημιουργήθηκαν χώροι εργασίας ηλεκτρονικών υπολογιστών με συνδέσεις στο διαδίκτυο, με σύνδεση σε λογαριασμούς πανεπιστημιακών βιβλιοθηκών και επιστημονικών περιοδικών του εξωτερικού.
Το νέο πλανητάριο έχει διάμετρο θόλου 25 μέτρα και συνολική επιφάνεια όσο δύο γήπεδα μπάσκετ. Με αυτόν τον τρόπο το ίδρυμα πρωτοπορεί και πάλι έχοντας το μεγαλύτερο και καλύτερα εξοπλισμένο ψηφιακό πλανητάριο στο κόσμο. Μαζί με τις νέες προβολές που προστέθηκαν σε καθημερινή βάση, το Ευγενίδειο προσφέρει πλέον και εκπαιδευτικά προγράμματα σε μικρότερες ηλικίες.
Το κτίριο του Ευγενιδείου στην Λεωφόρο Συγγρού 387 στο Π. Φάληρο αποτελεί ένα από τα εμβληματικότερα της κεντρικής οδού και παραμένει η έδρα του ΚοινωφελούςΙδρύματος Ευγενίου Ευγενίδη. Μεταφέρει ίσως και το μήνυμα, με το γειτονικό του Ωνάσειο (που βρίσκεται ακριβώς απέναντί του), πως οι επιχειρηματίες της χώρας αν θελήσουν και ανάπτυξη μπορούν να φέρουν και πρόοδο για τον τόπο…
Δείτε ταινία επικαίρων από ξενάγηση στο Ευγενίδειο το 1975
Advertisements

Σχόλια

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s