Η Παιδόπολη του Ιωσηφώγλειου

Ο μικρασιάτης τραπεζίτης και επιχειρηματίας Χαράλαμπος Ιωσηφόγλου αποφασίζει να διαθέσει ένα σημαντικό ποσό για την δημιουργία ορφανοτροφείο σε μια έκταση 9 στρεμμάτων δίπλα στη Λεωφόρο Συγγρού. Η έκταση που βρίσκονταν στη Νέα Σμύρνη παραχωρείται από το κράτος. Το 1932 το ίδρυμα με την ονομασία «Ιωσηφόγλειο» αρχίζει τη λειτουργία του, με πρώτη του αποστολή την φιλοξενία προσφύγων αγοριών από τη Μικρά Ασία.
Ο Όμηρος Ιωσηφόγλου, γιος του ιδρυτή, ολοκληρώνει τον ναό του Αγίου Χαραλάμπους, που βρίσκεται στο περίβολο του ιδρύματος.
Την περίοδο του β` Παγκοσμίου Πολέμου οι χώροι του ιδρύματος επιτάσσονται. Για να στεγάσει από το καλοκαίρι του 1941 στρατιωτικό νοσοκομείο.
Το 1949 το Ιωσηφόγλειο παύει να λειτουργεί ως ορφανοτροφείο. Όταν σε αυτό στεγάζεται η μεταφερόμενη από την Γλυφάδα Οικοκυρική και Επαγγελματική Σχολή Αγία Βαρβάρα.  Η σχολή με την επωνυμία «Παιδούπολη – Επαγγελματική Σχολή Αγία Βαρβάρα»λειτουργεί την περίοδο του εμφυλίου πολέμου. Κύριος σκοπός της ήταν να καταρτίσει επαγγελματικά ορφανά κορίτσια από την βόρεια Ελλάδα.
Τελετή Προσκόπων & Οδηγών στην αυλή του Ιωσηφώγλειου το 1949. (Αρχείο ΣΕΠ)

Τελετή Προσκόπων & Οδηγών στην αυλή του Ιωσηφώγλειου το 1949. (Αρχείο ΣΕΠ)

Το ίδρυμα λειτουργούσε με ευθύνη του Εράνου Βορείων Επαρχιών. Είχε τεθεί δε υπό την ευθύνη της  Βασίλισσας Φρειδερίκης, στο πλαίσιο των παιδουπόλεων που είχαν αναπτυχθεί μετά τον εμφύλιο σε όλη την Ελλάδα. Στην παιδόπολη της Αγίας Βαρβάρας τα νεαρά κορίτσια μάθαιναν ραπτική, κοπτική και κέντημα. Ως κύρια εφόδια επιβίωσης όταν επέστρεφαν στα μέρη καταγωγής τους μετά την ενηλικίωσή τους.  Μαζί λάμβαναν από το ίδρυμα και τα λεγόμενα  τραπεζικά βιβλιάρια προικοδοτήσεως. Χωρίς να λείπουν βέβαια οι φήμες για παράνομες υιοθεσίες και ιδεολογική χειραφέτηση των οικότροφων. Εκείνη την περίοδο δημιουργούνται Ομάδα Προσκόπων και Οδηγών που δραστηριοποιούνταν μέσα στο Ιωσηφόγλειο με παιδιά του ιδρύματος.

Με την σταδιακή υπολειτουργία των παιδουπόλεων σε όλη την χώρα η «Αγία Βαρβάρα» του Ιωσηφόγλειου θεσμοθετήθηκε να λειτουργεί ως επαγγελματική σχολή με οικοκυρική και θεωρητική εκπαίδευση. Μάλιστα το 1972 η φοίτηση στα εργαστήρια της σχολής είχε γίνει τριετής.
Το 1983 το Ιωσηφόγλειο ανοίγει για πρώτη φορά και σε εξωτερικούς μαθητές και μετονομάζεται  «Ειδική Επαγγελματική Σχολή Αγίας Βαρβάρας». Μαθητές εφηβικής ηλικίας, μαζί με τα λιγοστά παιδιά που στερούνταν οικογένεια και διέμεναν στο Ίδρυμα ως οικότροφοι, μπορούσαν να δραστηριοποιηθούν σε εργαστήρια ξυλογλυπτικής, αγγειοπλαστικής και κοσμήματος.
Οι πόροι του κληροδοτήματος άρχισαν να περιορίζονται από το 1995, οπότε και το Ιωσηφόγλειο διέκοψε τα προγράμματα επαγγελματικής κατάρτισης. Συνεχίζει και σήμερα βέβαια το πρόγραμμα φιλοξενίας κοριτσιών που τίθενται υπό την προστασία του ιδρύματος λόγω κοινωνικών προβλημάτων.
Το καλοδιατηρημένο νεοκλασικό κτίριο θυμίζει κάτι από την παλιά φήμη του Ιωσηφόγλειο. Αγέρωχο από τον χρόνο, στέκει στον λοφίσκο πίσω από την πυκνή συστάδα δέντρων της Λ. Συγγρού. Η επιγραφή «Παιδόπολη» στη μετόπη του, στους μη γνωρίζονται φέρνει στο νου έναν κοινό παιδικό σταθμό. Στους υπόλοιπους βέβαια ξυπνά της μνήμες του εμφυλίου. Ωστόσο σήμερα η ονομασία αποτελεί κομμάτι της ιστορίας του κτιρίου. Απομεινάρι μιας ολόκληρης κοινωνίας, αλλά και διάδοχο κληροδοτημάτων,  αποτελώντας ίσως και την τελευταία «εν ενεργεία» παιδόπολη. Ο ζεστός και καλοσυντηρημένος κήπος, με την παιδική χαρά κάτω από τον παχύ ίσκιο στο προαύλιο του ιδρύματος ξυπνάει μνήμες και ήχους από φωνές τόσων και τόσων παιδιών που πέρασαν από εκεί.
Advertisements

Σχόλια

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s