Το ανάθεμα του Βενιζέλου

Το τέλος του 1916 βρίσκει την Ελλάδα στο αποκαλούμενο εθνικό διχασμό. Ο Ελευθέριος Βενιζέλος ζητούσε η χώρα να ταχθεί στο πλευρό της Αντάν. Ενώ ο βασιλιάς Κωνσταντίνος υπερασπίζονταν την ουδετερότητα. Η κατάσταση διογκώνεται με το «κίνημα της Εθνικής Αμύνης» που διοργανώνει με το εκεί στράτευμα ο Ελ.Βενιζέλος στην Θεσσαλονίκη. Ο δε Βασιλιάς Κωνσταντίνος ηγείται του «Κράτους των Αθηνών».
Γρήγορα και από τα δυο πολιτικά στρατόπεδα ξεκινούν εκατέρωθεν διώξεις. Από την μια με επέμβαση των γαλλικών δυνάμεων βομβαρδίζονται και λεηλατούνται οικίες βενιζελικών στην Αθήνα. Από την άλλη δε οι οπαδοί του Βενιζέλου ξεσπούν σε βιαιότητες εναντίον των βασιλικών υποστηρικτών στη Θεσσαλονίκη.
Το ίδιο διάστημα στην Αθήνα, Επιτροπή Συντεχνιών και Εφέδρων Στρατιωτών καλεί τους κατοίκους σε πορεία κατά του Ελευθερίου Βενιζέλου. Στα τεκταινόμενα του Εθνικού Διχασμού εισέρχονται τότε και οι μητροπολίτες της «παλαιάς Ελλάδος» (οι μητροπολίτες δηλαδή με δικαιοδοσία σε περιοχές από τη Λάρισα και κάτω). Σε ανακοίνωση που εκδίδουν τίθενται με το πλευρό του Κωνσταντίνου. Όπως δηλώνουν κατ’ απαίτηση του λαϊκού αιτήματος, προβαίνουν σε τελετή αναθεματισμού «του προδότη Ελ. Βενιζέλου. Με πορεία που διοργανώνεται στις 12 Δεκεμβρίου 1916 η Ιερά Σύνοδος τίθενται επικεφαλής των εκδηλώσεων.
 αναθεμα βενιζελουΌταν η πομπή φτάνει στο σημερινό Πεδίον του Άρεως ο Μητροπολίτης Αθηνών Θεόκλητος Α`, τελεί το τυπικό του αναθέματος προς τον Ελ. Βενιζέλο. Με τα υπόλοιπα μέλη της Ιερά Συνόδου γύρω του, παίρνει μια πέτρα στο χέρι και πετώντας την αναφωνεί: «Κατά Ελευθερίου Βενιζέλου φυλακίσαντος Αρχιερείς και επιβουλευθέντος Βασιλείαν και Πατρίδαν ανάθεμα έστω». Μετά τον πρώτο «λίθο του αναθέματος»  το τελετουργικό ακολούθησε η καύση αχυρένιο ομοιώματος του Βενιζέλου.
Η εκδήλωση συνεχίστηκε με πολίτες να αναθεματίζουν πετώντας πέτρες. Για έναν μήνα τοποθετούνταν στο σωρό του «Αναθέματος του Βενιζέλου» πέτρες που έφταναν από όλη σχεδόν την Ελλάδα. Η πράξη, αν και ήταν καθαρά συμβολική, ήταν χαρακτηριστική των παθών που επικρατούσαν στην χώρα εκείνη τη περίοδο.
Για ένα χρόνο η Ελλάδα ζει σε καθεστώς εμφύλιας σύρραξης. Οι σύμμαχοι δεν μένουν αδιάφοροι και αναγκάζουν

αναθεμα

τον Βασιλιά Κωνσταντίνο σε παραίτηση. Αμέσως 0 Βενιζέλος επιστρέφει νικητής στην Αθήνα και σχηματίζει κυβέρνηση στις 13 Ιουνίου 1917. Προχωρά στην πολεμική κινητοποίηση ολόκληρης της χώρας στο πλευρό της Αντάντ, ενώ προβαίνει σε εκκαθαρίσεις για να ξεκαθαρίσει τους λογαριασμούς με το «Κράτος των Αθηνών».
Ωστόσο, παρά την πολιτειακή αλλαγή που επήλθε, οι «λίθοι του αναθέματος» παρέμεναν για μεγάλο χρονικό διάστημα στοιβαγμένοι σε μεγάλο σωρό στο Πεδίον του Άρεως. Τα βραδιά πολλές από αυτές αφαιρούνταν από τους περίοικους ή καλύπτονταν με λουλούδια προκειμένου να εξωραϊστούν. Ο ίδιος ο Βενιζέλος δεν θέλησε να τις μετακινήσει από το σημείο. Όπως πίστευε ήθελε να παραμείνει στη συνείδηση του κόσμου το γεγονός του αναθέματος. Προκαλούσε μάλιστα ότι θα έβαζε ακόμα και φρουρά, προκειμένου να μην αλλοιωθεί ο αρχικός σωρός με τις πέτρες!
Σε μια συγκέντρωση ο πρώην δήμαρχος Αθηναίων, Εμμ. Μπενάκης προκαλεί τον Ελ. Βενιζέλο λέγοντας του ότι οι πέτρες «Είναι μια ασχήμια στο Πεδίο του Άρεως, κύριε Πρόεδρε». Ο Ελ. Βενιζέλος εναντιώνεται λέγοντας «Θα υποστούμε και την ασχήμια αυτή, για την ανατροφή του λαού…».
Τελικά οι πέτρες μαζεύτηκαν το 1930. Όταν άρχισαν οι εργασίες διαμόρφωσης του Πάρκου στο Πεδίον του Άρεως. Ο τόπος του «Αναθέματος» τοποθετείται πίσω από το σημερινό άγλμα της Αθηνάς. Οι «λίθοι του αναθέματος» είχαν στοιβαχθεί για αρκετά χρόνια στις βασιλικές αποθήκες στου Γουδή. Στα τέλη της δεκαετίας του `30 πέτρες και άλλα υλικά που βρίσκονταν εκεί χρησιμοποιήθηκαν για την κατασκευή των βασιλικών στάβλων.
Η «πορεία της πέτρας» αγνοούνταν μέχρι το 2004. Όταν μια καθηγήτρια ιππασίας ανακαλύπτει σε χώρο του Ιππικού Κέντρου στου Γουδή ότι σε μια πέτρα που είχε αναποδογυρίσει έγραφε «Κοινότης Κυνουρίας».
Έτσι ανακαλύφτηκε μετά από χρόνια ότι οι «λίθοι του αναθέματος» γύρισαν την ιστορία! Αφού αναποδογυρισμένοι χρησιμοποιήθηκαν για την ποτίστρα των βασιλικών στάβλων στου Γουδή.
Advertisements

Σχόλια

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s