Στο Συμμαχικό του Φαλήρου

Συμμαχικό Νεκροταφείο Φαλήρου 001
Στην Ελλάδα συνηθίζεται τα νεκροταφεία να βρίσκονται έξω από την πόλη περιστοιχισμένα με ψηλό μαντρότοιχο και κυπαρίσσια. Τα μνήματα σε αυτά είναι τις περισσότερες φορές ογκώδη και επιβλητικά. Έτσι ώστε όλη η εικόνα του χώρου του κοιμητηρίου να εμπνέει συγκίνηση μέσα σε μια λογική συναισθηματική φόρτιση.
Όμως το Συμμαχικό Νεκροταφείο του Φαλήρου (διεθνώς γνωστό ως Phaleron War Cemetery), διαφοροποιείται απ’ όσα έχουμε στο νου για τα κοιμητήρια. Έχει λιτό σχεδιασμό, με ομοιόμορφες  ταφόπλακες πάνω σε μια κατάφυτη από χλοοτάπητα

έκταση. Ο χώρος δε παραμένει εύκολα αντιληπτός ακόμα και από την κεντρική λεωφόρο Ποσειδώνος. Ο μόλις ενός μέτρου περιμετρικός τοίχος συνδέει το κοιμητήριο ορατά με την γύρω γειτονιά. Το βλέμμα τραβιέται πολύ εύκολα προς τον χώρο, δημιουργώντας έτσι μια ιδιαίτερη «έκταση πρασίνου» για την περιοχή.  

Με την είσοδο των Γερμανικών δυνάμεων στην Ελλάδα μέσω της Βουλγαρίας το 1941 καταφθάνουν οι πρώτες δυνάμεις την Βρεταννικής Κοινοπολιτείας από την Αφρική. Οι συνδυασμένες δυνάμεις που έχουν σπεύσει να βοηθήσουν τον Ελληνικό Στρατό πολεμούν για σχεδόν ένα μήνα τον άξονα.  Η αριθμητική τους υστέρηση έναντι των Γερμανών, οδηγεί τις συνδυασμένες δυνάμεις σε ήττα και την Ελλάδα υπό κατοχή. Όπως ήταν λογικό οι οδυνηρές αυτές συνέπειες έφεραν εκατοντάδες νεκρούς από την πλευρά των Άγγλων.

Συμμαχικό Νεκροταφείο Φαλήρου 084

Μετά τον πόλεμο συστήνεται η Κοινοπολιτειακή Επιτροπή Στρατιωτικών Τάφων. Σκοπός της ήταν η  καταγραφή των νεκρών από τους παγκόσμιους πολέμους και οι αρμόζουσες προς αυτούς τιμές. Στα 17 στρατιωτικά νεκροταφεία που υπήρχαν στην Ελλάδα με νεκρούς από τον Α` Παγκόσμιο Πόλεμο, προστέθηκαν άλλα 3 στην Αθήνα, τη Σούδα και τη Ρόδο.
Στους νεκρούς στρατιώτες του εμφυλίου προστέθηκαν στα τέλη του `40 και οι σοροί πεσόντων συμμάχων κατά την γερμανική κατοχή από όλη την Ελλάδα. Ο χώρος που παραχώρησε το ελληνικό κράτος στο Παλαιό Φάληρο περιείχε αρχικά λίγα μνήματα πεσόντων από τον Κριμαϊκό Πόλεμο. Με την φροντίδα της Επιτροπής οργανώνεται το Συμμαχικό Στρατιωτικό Νεκροταφείο του Φαλήρου. Σχεδιαστής του, όπως και για τα περισσότερα νεκροταφεία της κοινοπολιτείας ήταν ο γαλλοκαναδός αρχιτέκτονας Louis de Soissons.
Στην κεκλιμένη έκταση ενταφιάστηκαν 2067 στρατιώτες των συμμαχικών δυνάμεων (Άγγλοι, Καναδοί, Αυστραλοί, Νεοζηλανδοί, Νοτιοαφρικανοί). Οι περισσότεροι προέρχονται από τις επιχειρήσεις του Β` Παγκοσμίου Πολέμου και οι τελευταίοι νεκροί από εκείνες  στη πρώην Γιουγκοσλαβία. Οι συστάδες των τάφων οριοθετούνται σε τέσσερα τμήματα βάσει καταγωγής των νεκρών. Μεταξύ των τμημάτων μεγάλες ανθισμένες πέργκολες δημιουργούν ένα ιδιαίτερο χαρακτήρα στην μορφή του κοιμητηρίου.
Το κάθε μνήμα αποτελείται από μια μικρή μαρμάρινη πλάκα με το εθνόσημο της χώρας, τον βαθμό και το ονοματεπώνυμο του στρατιώτη. Ένα σκαλιστός σταυρός ή το άστρο του Δαυίδ σηματοδοτεί την πίστη του καθένα. Για τους πεσόντες που δεν βρέθηκαν τα στοιχεία τους είναι χαραγμένη η φράση «Ο Θεός τους Γνωρίζει». Χαμηλά αττικά φυτά βρίσκονται φυτεμένα δίπλα στις πλάκες. Ανάμεσά τους γυρνούν ελεύθερες κουρούνες, περιστέρια και σπουργίτια και για σημάνουν ότι η ζωή συνεχίζεται…
Συμμαχικό Νεκροταφείο Φαλήρου 059Την είσοδο του κοιμητηρίου ανοίγει ένα μικρό οικοδόμημα που θυμίζει αρχαίο πρόναο. Οι ψηλές εγχάρακτες πλάκες που το περιτριγυρίζουν περιέχουν τα ονόματα και τα στρατιωτικά σώματα που υπηρετούσαν οι 2882 στρατιώτες που έπεσαν στην Ελλάδα αλλά δεν βρέθηκαν ποτέ τα οστά τους. Η σύνθεση αυτή αποτελεί το Athens Memorial και τιμάει όλους τους αφανείς στρατιώτες της Κοινοπολιτείας που χάθηκαν στην Ελλάδα.
Ένα Μνημείο σε μορφή σαρκοφάγου βρίσκεται στο βάθος του “AthensMemorial”. Η λεγόμενη «Λίθος της Μνήμης» του αρχιτέκτονα Sir Edwin Lutyens, ο τύπος της οποίας συναντάται σε πολλά πολεμικά νεκροταφεία σε όλο τον κόσμο. Τον συμβολισμό της μεταφέρει η φράση: «Their Name Liveth For Evermore». Η προέλευσή της είναι από την Παλαιά Διαθήκη στη Σοφία Σειράχ όπου αναφέρει «Τὰ σώματα αὐτῶν ἐν εἰρήνῃ ἐτάφη, καὶ τὸ ὄνομα αὐτῶν ζῇ εἰς γενεάς». 
Στο βάθος του νεκροταφείου και στην κορυφή του μικρού λόφου  βρίσκεται ο «Σταυρός της Θυσίας». Ένας μεγάλου μεγέθους μαρμάρινος σταυρός όπου στην μπροστινή του όψη διακρίνεται μπρούτζινο σπαθί στραμμένο προς το έδαφος. Η συγκεκριμένη σύνθεση είναι σχεδόν κοινή στα συμμαχικά νεκροταφεία. Συμβολίζει την χριστιανική πίστη για την πλειονότητα των πεσόντων, με το σπαθί να τονίζει την στρατιωτική ιδιότητά τους. Από την κορυφή του λοφίσκου διακρίνεις εύκολα τον Σαρωνικό και τα νησιά του.  συμβολίζοντας την χριστιανική πίστη των περισσοτέρων πεσόντων με το σπαθί να τονίζει την στρατιωτική ιδιότητά τους. Από την κορυφή του μικρού λοφίσκου διακρίνεις εύκολα τον Σαρωνικό και την Σαλαμίνα στα ανοικτά.
Στην ανατολική πλευρά διακρίνεται ένα μικρό κυβόσχημο μνημείο. Εκεί τοποθετήθηκε η τέφρα των 74 νεκρών Ινδών στρατιωτών που συμμετείχαν στις ελληνικές επιχειρήσεις.
Ο έλεγχος και η φροντίδα του κοιμητηρίου είναι ακόμα στην Κοινοπολιτειακή Επιτροπή Στρατιωτικών Τάφων. Με την «Ημέρα Μνήμης» που γιορτάζεται σε αυτό κάθε πρώτη Κυριακή του Νοεμβρίου τιμώνται οι πεσόντες της κοινοπολιτείας και των συμμάχων.
Τουριστικοί οδηγοί για την Αττική έχουν συμπεριλάβει ως ένα ξεχωριστό αξιοθέατο της παραλιακής ζώνης το Συμμαχικό Νεκροταφείου του Φαλήρου. Η ξεχωριστή αισθητική απλότητά του το καθιστά εξάλλου ένα ξεχωριστό αξιοθέατο. Αφού η κατάφυτη θυμίζει περισσότερο ένα ανοικτό χώρο πρασίνου παρά ένα νεκροταφείο.
Το Συμμαχικό Νεκροταφείο Φαλήρου βρίσκεται στην Λεωφόρο Ποσειδώνος 8 στον Άλιμο (σύνορα με Π. Φάληρο). Ακριβώς απέναντι από την στάση του Τραμ «Πικροδάφνη».
Advertisements

Σχόλια

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s