Στα Στρατιωτικά Παραπήγματα…του Λυκαβηττού

Η ονομασία «Στρατιωτικά Παραπήγματα» σίγουρα σε κανέναν δεν φέρνει στο μυαλό μια έκταση φιλέτο στο κέντρο της Αθήνας. Βρίσκονται μόλις λίγα μέτρα από το Μέγαρο Μουσικής και τον Λυκαβηττό. Ο λόγος για τον χώρο του πρώην 401 Στρατιωτικού Νοσοκομείο Αθηνών στην οδό Δεινοκράτους δίπλα στο Ναυτικό Νοσοκομείο και πάνω από το Πάρκο Ελευθερίας.

Τα κτίρια του παλαιού στρατιωτικού νοσοκομείου.

Τα κτίρια του παλαιού στρατιωτικού νοσοκομείου.

Στο χώρο αυτόν εγκαταστάθηκε το 1877 το 1ο Σύνταγμα Πεζικού. Σήμερα τα απομεινάρια του είναι μερικά κτίρια που διατηρούνται στο Πάρκο Ελευθερίας και στο Νοσηλευτικό Ίδρυμα Μετοχικού Ταμείου Στρατού. Στον ατυχή Ελληνοτουρκικό πόλεμο του 1897 τα κτίρια περιθάλπουν τραυματίες ενώ παράλληλα λειτουργούσε μέρος του χώρου ως «Στρατιωτικό Σχολείο Υπαξιωματικών». Από το 1904 που λειτουργούσε ως το Α` Στρατιωτικό Νοσοκομείο νοσηλεύτηκαν σε αυτό ασθενείς και τραυματίες από τους Βαλκανικούς Πολέμους μέχρι τον εμφύλιο. Στη συνέχεια ονομάστηκε ως 401 Γενικό Στρατιωτικό Νοσοκομείο Αθηνών και από το 1971 μεταφέρθηκε από την αρχική του θέση στο νέο του συγκρότημα στου Γουδή.

Όπως αναφέρει η αρχιτέκτων Ελισάβετ Ηλιοπούλου: «Τα κτίρια κατασκευάστηκαν με βάση τις γαλλικές επιστημονικές αντιλήψεις, δηλαδή κατά περίπτερα, ώστε να αποφεύγεται η μετάδοση των μικροβίων. Τα μικρού μεγέθους και λιτού χαρακτήρα κτίρια είναι λιθόκτιστα και κεραμοσκεπή, με τοιχοποιία εξεργασμένης πέτρας και με ορθογωνικούς γωνιόλιθους. Τα υπέρθυρα των ανοιγμάτων, θυρών και παραθύρων, είναι κατασκευασμένα με ορατούς ορθογωνικούς λίθους σε αρμονική διάταξη με τις διακοσμητικές ζώνες που τα περιβάλλουν, τοξωτές καμάρες με λίθινα διακοσμητικά περιθώρια και μεταλλικά προστατευτικά κιγκλιδώματα. Αποτελούν ίσως το τελευταίο δείγμα της στρατιωτικής νοσοκομειακής αρχιτεκτονικής του τέλους του 19ου αιώνα». 

401.3Από το 1980 κάτοικοι της περιοχής, ο Δήμος Αθηναίων και αρκετοί δημόσιοι φορείς, προσπαθούν ώστε τα κτήρια του παλιού νοσοκομείου να ενταχθούν στην κατηγορία των διατηρητέων μαζί με τα παρακείμενα του Πάρκου Ελευθερίας. Αφού αποτελούν ενιαίο σύνολο από πλευράς ιστορίας και αρχιτεκτονικής μορφής. Αρχικά μόνο τα κτίρια του Πάρκου Ελευθερίας χαρακτηρίστηκαν διατηρητέα το 1997 και έγιναν Μουσείο. Λίγα χρόνια πριν χαρακτηρίστηκαν από το Υπουργείο Περιβάλλοντος άλλα επτά από το σύνολο των δεκατριών κτιρίων ως διατηρητέα.
Σήμερα ο χώρος ανήκει στην Εκκλησία της Ελλάδος. Κατόπιν ανταλλαγής με άλλη έκταση που άνηκε στο Υπουργείο Εθνικής Άμυνας. Μέρος της έκτασης χρησιμοποιείται για την στέγαση του Εκκλησιαστικού Λυκείου Αθηνών. Ωστόσο, έχουν προκληθεί μεγάλες αντιδράσεις από συλλόγους της περιοχής μετά την παλαιότερη γνωστοποίηση πρόθεσης της Εκκλησίας να κατασκευάσει στον χώρο ξενοδοχείο πολυτελείας. Με δεδομένη ωστόσο την ιστορικότητα του χώρου και των οικοδομημάτων η πρόθεση αυτή φαντάζει παράλογη.
Η Εφορεία Νεοτέρων Μνημείων του Υπουργείου Πολιτισμού, η Σχολή Αρχιτεκτόνων του Μετσοβείου Πολυτεχνείου, το Ρυθμιστικό Αθήνας και άλλοι φορείς έχουν συστρατευθεί προκειμένου να διασωθεί ο χώρος των 11 στρεμμάτων ως σύνολο με όλα τα ιστορικά κτίσματα. Για τους περισσότερους ο χώρος δεν γίνεται εύκολα αντιληπτός λόγω του ψηλού μαντρότοιχου που τον κάνει απροσπέραστο. Η έκταση κατακλύζεται από αιωνόβια δέντρα και το μεγαλύτερο μέρος της παραμένει πλακόστρωτο.
                            Διαβάστε περισσότερα για τον χώρο και την 
                 προσπάθεια διάσωσής του στο ιστολόγιο http://savepr401.wordpress.com/
Advertisements

Σχόλια

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s