Η Ηλιούπολη των πλατειών

Το 1890 στην περιοχή της σημερινής Ηλιούπολης υπήρχε μόνο το  κτήμα του Καρά. Την έκταση αυτή αγοράζει το 1920 ο Αλ. Νάστος. Επιχειρηματικό δαιμόνιο της εποχής ο Νάστος άρχισε να τεμαχίζει το κτήμα σε μικρά οικόπεδα που τα πούλαγε σε χαμηλή τιμή. Με αυτόν τρόπο δημιουργήθηκε την περίοδο του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου ο πρώτος μικρός οικισμός στην περιοχή. Αυτό ήταν και το γεγονός που κάνει μικρασιάτες πρόσφυγες να θέλουν να εγκατασταθούν στην περιοχή το 1923.

Ένα χρόνο αργότερα η οικοδομική εταιρεία «Δρανδάκης – Πάγκαλος και Σια» αγοράζει 1030 στρέμματα από τον Νάστο. Μέσω του οικοδομικού συνεταιρισμού που διαθέτουν δημιουργούν την πρωτόλεια μορφής πόλης. Χαράσσουν δρόμους, κόβουν οικόπεδα και έτσι προσμένουν νέους αγοραστές.

Οι πρώτοι επιχειρηματίες από την Αίγυπτο που έρχονται στην περιοχή δίνουν και την όνομα στη άδεια ακόμα έκταση. Με ιδέα του Δρανδάκη δίνεται το όνομα της αρχαίας αιγυπτιακής πόλης «Ηλιούπολης».  Το αιγυπτιακό Πι-Ρα, η πόλη του θεού Ήλιου δηλαδή, μεταλλάσσεται στα ελληνικά σε Ηλιούπολις.

Ηλιούπολη 032Η ανοικοδόμηση της πόλης άρχισε μετά το 1924 όταν εκπονήθηκε το πρώτο πολεοδομικό σχέδιο. Παρότι, οι δημιουργεί της Ηλιούπολης ήταν Αιγυπτιώτες, οι πρώτοι που εγκαταστάθηκαν στην περιοχή ήταν κυρίως Λευκαδίτες. Με λιγοστές τις κύριες κατοικίες, αποτέλεσε τα πρώτα χρόνια περισσότερο τόπο εξοχικής κατοικίας των μεγαλοαστών Αθηναίων της εποχής. Δεν είναι τυχαία εξάλλου η συνάφεια που είχε με τα εξοχικά κέντρα διασκέδασης που υπήρχαν σε αυτήν.

 Ο πρώτος οικισμός άνηκε στην τότε Κοινότητα Μπραχαμίου, τον  μετέπειτα Άγιο Δημήτριο δηλαδή. Το 1928 ιδρύθηκε η Κοινότητα Ηλιούπολης που το 1963 μετατράπηκε σε Δήμο.

Λίγο πριν τον πόλεμο του 1940 οικοδομείται ο πρώτος ναός της Κοιμήσεως Θεοτόκου. Με μέριμνα των πιστών οικιστών και μέσω συλλόγου που είχε δημιουργηθεί ο ναός επεκτείνεται. Με την σημερινή του μορφή ανοίγει το 1986 οπότε έγινε και η Μητρόπολή του Δήμου Ηλιούπολης.

Τα πρώτα χρόνια της δημιουργίας της η Ηλιούπολη καταλαμβάνονταν από βοσκοτόπια. Στα ανατολικά υπήρχε πυκνή βλάστηση που συνδέονταν με τον γειτονικό Υμηττό. Πολλές ρεματιές κατέβαιναν μέσα από την περιοχή. Η μόνη που διασώζεται σε αρκετό μήκος σήμερα είναι το ρέμα της Πικροδάφνης. Τα υπόλοιπα ρέματα στην Ηλιούπολη έχουν μπαζωθεί.  Την διάρκεια της επταετίας μια μεγάλη έκταση στην βόρεια πλευρά της Ηλιούπολης, και ακριβώς κάτω από τον Υμηττό αποχαρακτηρίστηκε μέσα σε μία νύχτα. Με ειδικό καθεστώς τα οικόπεδα δόθηκαν σε ένστολους και έτσι δημιουργήθηκε ο σημερινή συνοικία «Αστυνομικά».

Ηλιούπολη 014Η γειτνίαση της Ηλιούπολης με το πρώην Αεροδρόμιο του Ελληνικού της έδινε το προνόμιο να έχει μόνο χαμηλές οικοδομές μέχρι δύο ορόφους. Αυτός ήταν ένας σημαντικός παράγοντας που έδινε καλές οικιστικές συνθήκες στην πόλη. Χωρίς να απαλείφουμε τις δράσεις δραστήριων δημοτικών αρχών που δημιούργησαν μια βιώσιμη σύγχρονη πόλη.

Η εξ αρχή δημιουργία της Ηλιούπολης σε κενή έκταση της έδωσε την δυνατότητα άριστης ρυμοτομίας, μακριά από τα συνήθη ελληνικά δεδομένα. Είναι εμφανές σήμερα στην Ηλιούπολη οι φαρδιοί δρόμοι, οι λεωφόροι με νησίδες πρασίνου στη μέση και οι σχεδόν δεκαπέντε στρογγυλές πλατείες μέσα στον αστικό ιστό.

Η καλή οργάνωση της περιοχής έκανε την οικιστική ανάπτυξη που δέχτηκε από την δεκαετία του `50 και μετά να είναι μια φυσική εξέλιξή της. Ακόμα και κάποιες οικιστικές αυθαιρεσίες που έγιναν στα βόρεια μέρη της, «κούμπωσαν» ιδανικά μέχρι σήμερα στον υπόλοιπο πολεοδομικό ιστό.

Ο βιώσιμος χαρακτήρας της πολύς διατηρήθηκε χωρίς να χάνει την λειτουργία της και την συνεχή της ανάπτυξη. Αυτό δικαιολογεί και τον μεγάλο αριθμό σήμερα ελεύθερων χώρων που βοηθούν στην ανάπτυξη δημοτικών δομών (αθλητικοί χώροι, παιδικές χαρές, πάρκα). Οι δημοτικοί άρχοντες της Ηλιούπολης κατάφεραν διαχρονικά να ενώσουν το παρόν, με το μέλλον και το παρελθόν της πόλης. Χαρακτηριστικό παράδειγμα οι γλυπτικές συνθέσεις που υπάρχουν σε κάθε δημόσιο χώρο της Ηλιούπολης. Χωρίς αυτές να αποτελούν βάρος στον δημόσιο χώρο, αλλά εμφανή δείγμα αισθητικής υπεροχής της πόλης.

Advertisements

Σχόλια

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s