Το Μπλόκο της Κοκκινιάς

Μετά το 1922 η περιοχή της Κοκκινιάς αρχίζει να κατοικείται από πρόσφυγες της Μικράς Ασίας. Ο πρώτος οικισμός δημιουργείται το 1923 με την ονομασία Νέα Κοκκινιά. Η ανάγκη για λύση στο προσφυγικό ζήτημα οδηγεί τη κυβέρνηση Πλαστήρα σε άμεσες ενέργειες απαλλοτριώσεων προκειμένου να δημιουργηθούν πρόχειροι καταυλισμοί. Τελευταίος προσφυγικός συνοικισμός δημιουργείται το 1927 δίπλα στο σημερινό Κορυδαλλό.

Από το 1934 ο συνοικισμός που μέχρι τότε άνηκε διοικητικά στον Δήμο Πειραιώς, ανεξαρτητοποιείται και δημιουργείται ο Δήμος Νέας Κοκκινιάς. Σε επίσημο διαγωνισμό που διεξάγεται αρχές του 1940 επιλέγεται μετά από ψηφοφορία το όνομα Νίκαια, σε ανάμνηση της ιστορικής Νίκαιας της Βιθυνίας. Παρά την οργάνωση της περιοχής, για πολλά χρόνια μεγάλο μέρος του Δήμου αποτελούνταν από παράγκες και φτωχόσπιτα.

Kokkinia 007Σημείο αναφοράς για την Νίκαια αποτελεί η περίοδος της γερμανικής κατοχής. Στις 17 Αυγούστου του 1944 καταφτάνουν στην Κοκκινιά 3.000 βαριά οπλισμένοι Γερμανοί στρατιώτες που υποβοηθούνταν από τάγματα ασφαλείας. Με αστραπιαίες κινήσεις κύκλωσαν όλοι τη Κοκκινιά, πιάνοντας τους κατοίκους στον ύπνο. Τα ξημερώματα ακούγεται από τα χωνιά: «Προσοχή – προσοχή! Σας μιλάνε τα τάγματα ασφαλείας. Όλοι οι άνδρες από 14-60 ετών να πάνε στην πλατεία Οσίας Ξένης για έλεγχο ταυτοτήτων. Όσοι πιαστούν στα σπίτια τους θα τουφεκίζονται επί τόπου».

Όπως ήταν φυσικό δημιουργείται πανικός σε κάθε σπίτι. Μερικοί κρύβονται όπως – όπως σε στέγες, καταπακτές και πηγάδια. Γρήγορα όμως γκρεμίζονται πόρτες και εκατοντάδες Κοκκινιώτες σέρνονται στον χώρο συγκέντρωσης. Όσοι δεν υπάκουαν στις εντολές εκτελούνταν ακόμα και μέσα στα σπίτια τους. Τα γυναικόπαιδα έμεναν πίσω να παρακολουθούν ουρλιάζοντας και κλαίγοντας για τους δικούς τους…

Στις οκτώ το πρωί η πλατεία της Οσίας Ξένης και οι γύρω από αυτήν δρόμοι έχουν γεμίσει με 25.000 άτομα. Οι στρατιώτες τους χωρίζουν κατά ομάδες σε πεντάδες με κενά μεταξύ τους, για να μπορούν οι δήμιοι να περνάνε και να δείχνουν ποιον θέλουν. Η εντολή που είχε δοθεί ήταν να κάθονται όλοι γονατιστοί με ψηλά το κεφάλι. Η αφόρητη καλοκαιρινή ζέστη κάνει πολλούς να λιποθυμούν από την ζέστη. Κάποιες γυναίκες που προσπαθούν να δώσουν στους κρατούμενους λίγο νερό με πήλινες στάμνες κακοποιούνται μέσα στο πλήθος.

Ελάχιστοι Κοκκινιώτες εμφανίζονται φορώντας μαύρες κουκούλες στο πρόσωπο. Ελίσσονταν μέσα στο πλήθος και υποδείκνυαν στο δήμιο ποιους θα εκτελούσε. Μέχρι να μεταφερθούν στο τόπο της εκτέλεσης βασάνιζαν τους κρατουμένους ώστε να αποσπάσουν στοιχεία Ελλήνων αντιστασιακών.

Στη συνέχεια οδηγήθηκαν στην μάντρα του υφαντουργείου Παγιασλή στην συμβολή των οδών Κιλικίας και Θειρών. Τα πτώματα όσων εκτελέστηκαν είναι γεμίσει την αυλή. Οι διηγήσεις μιλούν για αίμα δύο πήχες να ρέει στο χώμα…

Την ίδια στιγμή, στα βορειότερα τμήματα της Νίκαιας, μια ομάδα ανταρτών κρύβονταν σε σπίτια συναγωνιστών της. Γρήγορα κατοχικές δυνάμεις ζώνουν την περιοχή και πυρπολούν σχεδόν όλα τα σπίτια. Μόνο δέκα από τα ενενήντα σπίτια κατάφεραν να γλυτώσουν. Από τότε η συνοικία Καραβά ονομάστηκε Καμένα. Εκεί εκτελέστηκαν και άλλοι 46 Έλληνες.

Οι ομαδικές εκτελέσεις συνεχίστηκαν μέχρι το μεσημέρι σε όλη την Κοκκινιά. Οι Γερμανικές δυνάμεις δίνουν διαταγή στους κουκουλοφόρους να συλήσουν ότι πολύτιμο είχαν πάνω τους τα πτώματα. Τσουβαλιασμένοι οι νεκροί φορτώνονται σε φορτηγά και θάβονται από δημοτικούς εργάτες στο Γ’ Νεκροταφείο.

Kokkinia 004Η αυλαία της τραγικής αυτής ήμερα πέφτει το απόγευμα με την διαλλαγή 8.000 ομήρων Κοκκινιωτών. Όσοι επιλέχτηκαν οδηγούνται σε φάλαγγα ανά τέσσερις πεζή στο στρατόπεδο Χαϊδαρίου. Η μεγάλη απόσταση κάνει πολλούς να πέφτουν κάτω από εξάντληση, όπου στη συνέχεια βασανίζονται ανηλεώς. Από τους ομήρους που οδηγήθηκαν στο Χαϊδάρι οι 1.800 στάλθηκαν λίγες μέρες αργότερα στην Γερμανία ως τάγματα εργασίας.

Τα μπλόκα συνέβησαν την περίοδο της Γερμανικής Κατοχής στην Αθήνα και ήταν καλά οργανωμένες στρατιωτικές επιχειρήσεις που στόχευαν στον εκφοβισμό των κατοίκων όπου υπήρχε ανάπτυξη αντιστασιακής δράσης. Το Μπλόκο της Κοκκινιάς ήταν το πιο αιματηρό. Τα πρώτα μπλόκα ξεκίνησαν το 1944 και γρήγορα εξαπλώθηκαν στην Γούβα, το Κατσιπόδι, το Δουργούτι, την Καλλιθέα τα Πετράλωνα κα

Το Μπλόκο της Κοκκινίας σημαδεύει χρονικά και ιστορικά την πόλη της Νίκαιας και τους κατοίκους της. Αν και τα περισσότερα προσφυγικά οικήματα το πρώτων οικιστών έχουν πλέον καταστραφεί, διασώζεται ακόμα η μάντρα του ταπητουργείου που πνίγηκε με το αίμα πολλών εκτελεσθέντων.  Ο χώρος αποτελεί σήμερα αναγνωρισμένο νεότερο μνημείο, και αποτελεί σήμερα ένα ιδιαίτερο πολιτιστικό χώρο για την Νίκαια.

Σήμερα, η κεντρική πλατείας της Νίκαιας (όπου συγκεντρώθηκαν και οι Κοκκινιώτες) ονομάζεται «17ης Αυγούστους 1944».  Ένα ορειχάλκινο άγαλμα στη μέση της είναι αφιερωμένο στους πεσόντες κατοίκους του Μπλόκου Κοκκινιάς.

Advertisements

Σχόλια

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s